Kraina Nomadów

Tego dnia czeka nas podróż busem na skraj pustyni. Trasa prowadzi najpierw przez Atlas Wysoki i słynną przełęcz Tizi n’ Tichka (2260 m n.p.m) krętymi, wijącymi się drogami. Góry zrobią się bardziej skaliste, dzikie i poprzecinane wąwozami – powoli zbliżamy się do Sahary. Za pasmem górskim otworzy się widok na stepową dolinę poprzecinaną polami uprawnymi i ludzkimi osadami domów przyklejonych do górskich zboczy. Późnym popołudniem dotrzemy Foum Zguid, jednej z ostatnich większych osad ludzkich przed Saharą. Dawniej było ono punktem wypadowym dla karawan i podróżników wyruszających wgłąb pustyni, a dzisiaj jest spokojnym, prostym miasteczkiem żyjącym, którego rytm życia wyznacza pustynia. Noc spędzamy na miejscowym campingu. Śpimy w małych, skromnych pokojach, ale z prysznicem, normalnymi łóżkami i dostępem do elektryczności. To ostatnia noc w bardziej cywilizowanych warunkach. Kolejnego dnia ruszamy na pustynię.

Po śniadaniu pod gołym niebem szykujemy konie i ruszamy w drogę. To nasz pierwszy dzień podróży przez prawdziwą pustynię, a przed nami kamienisty szlak, rozległe przestrzenie i góry na horyzoncie. Choć na pierwszy rzut oka trudno w to uwierzyć, niegdyś szumiał tu ocean. Gdy przyjrzeć się nieco bliżej z łatwością odnajdziemy wzrokiem błyszczące w słońcu kryształy soli oraz liczne skamieliny: muszle, odciśnięte rośliny i organizmy. Można natrafić też na meteoryty, które na tym obszarze Sahary są dość częstym zjawiskiem. Po południu zbliżymy się do księżycowych gór. Rozbijemy obóz u ich stóp, pośród niewielkich wydm i akacji, by spędzić pierwszą noc na pustyni.

Tego dnia zmierzamy coraz dalej na południe. Księżycowy krajobraz ustąpi rozległym przestrzeniom łączącym cechy pustyni i sawanny: pojawią się trawy, akacje, drobna roślinność. Dotrzemy w okolice jeziora Iriki, które przez większość roku jest zupełnie wyschnięte, ale podczas większych opadów napełnia się wodą i zamienia kawałek pustyni w błyszczącą taflę. Gdy spadną deszcze pustynia zmienia się radykalnie: ziemia pokrywa się zielenią i kwiatami, a stada owiec i kóz skwapliwie z tego korzystają. Szlak poprowadzi nas dalej, pomiędzy tamaryszkami i akacjami, aby nagle zmienić się w otwartą przestrzeń aż po horyzont… idealną do galopu. Biwak zaplanowany jest nieopodal obozowiska pustynnych nomadów.

Po śniadaniu rozstępujemy konie, a potem ruszamy galopem przed siebie – będziemy ścigać się po dnie sezonowego jeziora! Zbiornik, zwłaszcza gdy jest w nim choć trochę wody, przyciąga zwierzęta z okolicy. Jeśli będziemy mieć szczęście, zobaczymy antylopy – czasem całe stada, a czasem pojedyncze zwierzęta przemykające to tu, to tam. To jeden z tych momentów, kiedy Sahara na chwilę przestaje być pusta. Następnie dotrzemy do saharyjskich łąk, również sezonowych – jeżeli wcześniej padało, to okolica kwitnie, pokrywa się kwiatami, a powietrze pachnie rumiankiem i dziką rukolą. Jeżeli od dłuższego czasu nie było deszczu, to okolica jest dość surowa. Po drodze wjedziemy w „las” pustynnych krzewów – mleczary wyniosłej. Roślina od starożytności zwana jest jabłkiem Sodomy, jej soki są trujące, ale wykorzystuje się ją również we medycynie. Później zaczniemy przedzierać się przez mniejsze wydmy. To znak, że zbliżamy się do największych piasków. Krajobraz znów się zmieni – pojawią się ogromne, miękkie, piaskowe „góry”. Chwilę później dotrzemy do stałego obozu, położonego między wielkimi wydmami. Są tu łóżka i prysznice, więc po kilku dniach na szlaku będzie to dla wszystkich radosna wiadomość.

Dzisiaj nasze konie odpoczywają. Jeżeli wstaniemy o świcie, to będziemy mieli okazję obejrzeć wschód słońca i obserwować, jak pustynia budzi się do życia. Tego dnia nie mamy jednak żadnych sztywnych ram czasowych. Zjemy śniadanie i ruszamy na wydmy – na wielbłądach. Nie mamy planu i presji aby gdzieś dojechać z zegarkiem na ręku, po prostu ”zwiedzamy” pustynię. Popołudnie i zachód słońca to czas z końmi: robiąc zdjęcia, bawiąc się z nimi i – po prostu – spędzając czas razem. Dla chętnych mamy też sandboarding, czyli zjeżdżanie na desce z wydm – będzie dużo śmiechu i równie dużo… piasku. Nocujemy w tym samym obozie, w łóżkach i z dostępem do prysznica.

Po dniu przerwy wskakujemy w siodła i ruszamy w dalszą drogę. Dzisiaj przed nami dość zróżnicowana trasa: małe wydmy, piaszczyste ścieżki, otwarte przestrzenie i kluczenie między krzewami. Po drodze możemy natknąć się na stada wielbłądów, które czasami spokojnie wędrują, a czasami ruszają galopem i potrafią dołączyć do koni. Czasami po drodze udaje się też wypatrzyć antylopy. Przed nami dość aktywny dzień, aczkolwiek powoli trasa będzie się zmieniała – otwarte przestrzenie stopniowo przechodzą w węższe ścieżki pomiędzy wydmami i tamaryszkami. Obóz rozbijemy przy niewielkich wydmach, nad brzegiem wyschniętego koryta rzeki, z widokiem na góry.

Dzisiaj szlak prowadzi nas po piasku, pośród gór stanowiących naturalną granicę pomiędzy Marokiem i Algierią. Krajobraz będzie nieco inny, trochę bardziej zamknięty, gdzie łatwiej o punkty odniesienia. Naszym punktem docelowym tego dnia jest park strusi, gdzie rozbijemy obóz. Krajobraz jest tu inny, bliżej mu do sawanny – jest więcej zieleni, a otoczenie jest bardziej ”żywe” w porównaniu do wydm i piasku po horyzont. Żyjące tu strusie kompletnie nie boją się ludzi i śmiało się zbliżają, są wścibskie, a nawet nieco bezczelne. Zdarza się, że nie tylko podkradają koniom jedzenie, ale co bardziej odważne osobniki próbują przeganiać wierzchowce. Gdy zapadnie zmrok pojawiają się kolejni goście – okolica roi się od myszoskoczków. Te nie garną się jednak do ludzi, pojawiają się nagle, przemykają pomiędzy roślinnością i wydmami, a potem błyskawicznie znikają. Wieczór upłynie nam w tym właśnie niecodziennym otoczeniu.

To nasz ostatni dzień z końmi. Krajobraz będzie się zmieniał po drodze: przed nami ”księżycowa” hamada, wydmy i tamaryszki oraz stopniowo narastające poczucie, że powoli zbliżamy się do cywilizacji. Nadal jesteśmy w drodze i jedziemy konno, ale otoczenie robi się coraz bardziej ”ludzkie”. Drogi wyglądają na nieco bardziej uczęszczane, pojawiają się ślady bytności ludzi, jest już nieco inaczej. Na noc zatrzymamy się na kempingu, śpimy w glinianych domkach, w normalnych łóżkach. Po wielu nocach w obozowiskach i namiotach to spora zmiana oraz dobry moment, żeby wziąć prysznic i trochę odpocząć. To również nasza ostatnia noc z końmi.

Rano pożegnamy nasze konie ruszymy samochodami do słynnej osadę filmową Ajt Bin Haddou – ksar, czyli ufortyfikowaną osadę, którą kinomani rozpoznają z wielu znanych produkcji. Nie do końca wiadomo kiedy ją wybudowano, ale na pewno istniała już w XVI wieku. Będzie czas na spacer wąskimi uliczkami i podziwianie doskonale zachowanej architektury, gdzie rozpoznać można miejsca z wielu filmów i seriali. Jeżeli starczy nam czasu i sił, możemy też odwiedzić studio filmowe w Warzazacie, nazywane często „marokańskim Hollywood”. Wieczorem wrócimy do Marrakeszu – po tygodniu na pustyni miasto będzie brzmiało zupełnie inaczej. Na noc zostaniemy w riadzie.

To nasz ostatni poranek w Maroku. W zależności od pory lotów możemy jeszcze ruszyć na krótki spacer po mieście lub wypić kawę na dachu riadu i chłonąć ostatnie chwilę w Marrakeszu. W końcu jednak nadejdzie czas by jechać na lotnisko i ruszyć w drogę powrotną do domu.